Drones4Antwerp: veelgestelde vragen

1. Algemeen

Waarom willen de politie en de brandweer de inzet van drones testen?

Een goede beeldvorming van een situatie is cruciaal om zo snel mogelijk de juiste middelen te kunnen aansturen. Drones, uitgerust met een camera en andere technologie voor beeldvorming, zouden hiervoor uitermate geschikt kunnen zijn omwille van hun mobiele karakter. De politie kan verdachten of slachtoffers makkelijker identificeren. De brandweer kan sneller bepaalde elementen van een situatie in kaart brengen, zoals het aantal slachtoffers of de aanwezigheid van brandbare materialen. Er is een groot potentieel voor het gebruik van drones door de hulpdiensten. 

In deze fase gaat het  enkel om een testvluchten, die de technische haalbaarheid van de inzet van drones moeten onderzoeken. Vandaag is er nog geen sprake van een effectieve implementatie van drones in het kader van interventies door politie en brandweer.

Wanneer vinden de testvluchten plaats?
De vluchten vinden plaats tijdens de weekdagen van 18 tot 29 november. De meeste vluchten gebeuren overdag. Twee dagen zal er ook in de vroege avond gevlogen worden. Dit is gepland op 22 november en 26 november. Bij slechte weersomstandigheden gaat de test echter niet door, en kan de timing wijzigen. 

Wie bestuurt de drone tijdens de testvluchten?
De drone vliegt tijdens de testen volledig automatisch. Dit wil zeggen dat hij zelfstandig een vastgelegd parcours volgt, nadat hij daartoe vanop afstand door de operator werd geactiveerd. Vanuit de telecommandokamer van de politie wordt de drone van nabij in de gaten gehouden. De operator kan de drone ook commando’s geven om bepaalde doelen, zoals een persoon of een auto, automatisch te volgen en in beeld te houden. Te allen tijde kan de controle over het toestemming door de operator worden overgenomen.


Kan de drone eigen beslissingen nemen?
De drone vliegt wel automatisch, maar is niet autonoom. Dit wil zeggen dat het toestel niet zelfstandig beslissingen kan nemen, andere dan die waartoe de operator opdracht gegeven heeft. 

Mag ik mijn eigen drone ook gebruiken in de Smart Zone?
Neen, het gebruik van drones blijft onderhevig aan de richtlijnen voor de klasse waarbinnen de drone valt, zoals bepaald door het directoraat-generaal van de luchtvaart (DGLV). Privégebruik is in elk geval enkel toegelaten in de private ruimte. Momenteel mag geen enkele klasse van drones zonder toestemming gebruikt worden in de publieke ruimte. Uitzonderingen moeten worden aangevraagd aan DGLV en de stedelijke autoriteiten. Elke vlucht moet worden gemeld.

Worden drones een vast onderdeel van de werking van politie en brandweer?

Voorlopig niet. Dit is een testproject dat moet uitwijzen of drones een meerwaarde kunnen betekenen in de ondersteuning van de hulpdiensten. We ondernemen dit project natuurlijk niet zomaar: afhankelijk van de resultaten en aanpassingen in de wetgeving rond het gebruik van drones voor publieke hulpverlening, zullen drones in de toekomst mogelijk wel vaker opduiken bij politie en brandweer.

2. Overlast

Zijn de drones duidelijk hoorbaar?
Dat is afhankelijk van het omgevingsgeluid en de vluchthoogte. Het toestel vliegt om veiligheidsredenen minstens op 32 meter hoogte en maar meestal hoger. Daarbij is het niet tot nauwelijks hoorbaar boven het normale geluid van de stad.

Ik vind de testvluchten toch te luid. Waar kan ik dit melden?
Klachten kan je melden bij de Blauwe Lijn van Politiezone Antwerpen via het nummer 0800 123 12.

3. Privacy

Waarvoor worden de beelden van de testvluchten gebruikt?
Tijdens de testvluchten zullen de gegevens enkel gebruikt worden voor onderzoeksdoeleinden, om een fictieve verdachte te volgen (politie), en om een gevaarlijke situatie in kaart te brengen (brandweer). 

Het is uitdrukkelijk uitgesloten dat je gegevens 

  • gebruikt worden voor andere doeleinden dan deze hierboven beschreven

  • gebruikt worden voor commerciële doeleinden

  • doorgegeven worden aan externe organisaties buiten stad, politie of brandweer

Het kan zijn dat je gefilmd wordt. Om jouw privacy te garanderen nemen we volgende maatregelen:

  • beelden worden bijgehouden voor de minimale termijn die nodig is om ze te kunnen verwerken

  • beelden worden anoniem bijgehouden (gezichten worden onherkenbaar gemaakt)

  • beelden worden beschermd tegen diefstal en hacking

  • beelden kunnen enkel worden opgevraagd in het kader van een gerechtelijk onderzoek

  • beelden worden volledig volgens de GDPR-wetgeving verwerkt

Wie heeft toegang tot de beelden?
Om bepaalde gegevens te verwerken, doen de stad, politie en brandweer beroep op dataverwerkers. Zij zorgen er technologisch en organisatorisch voor dat deze verwerkers minimale toegang krijgen tot de gegevens, met minimale tijd om hun taken uit te voeren. In dit geval worden de data verwerkt door het bedrijf Dronematrix.

Hoe lang worden de beelden bewaard?
De beelden worden niet langer bijgehouden dan strikt noodzakelijk, met een maximum van 1 maand.
 

Kan ik mijn persoonlijke beelden inkijken of laten verwijderen?
Iedere gefilmde persoon heeft een recht van toegang tot de beelden, indien de beelden ook daadwerkelijk werden opgenomen en bewaard. Om jouw recht van toegang uit te oefenen kan je een e-mail sturen naar deblauwelijn@politie.antwerpen.be. Bezorg in deze e-mail een kopie van de voorkant van je identiteitskaart, omschrijf de reden waarom je toegang vraagt tot de beelden en zorg voor voldoende gedetailleerde informatie om de beelden te kunnen lokaliseren. Ten laatste na 1 maand zullen de beelden automatisch verwijderd worden.
 

Waar vind ik meer gedetailleerde informatie over privacy?
Bij het gebruik van camerabeelden dienen de betrokken organisaties zich te houden aan de wetgeving die op hen van toepassing is. Een uitgebreid overzicht omtrent de regels die de politie daarbij volgt en de vrijwaring van jouw privacy vind je op https://www.politieantwerpen.be/cameratoezicht/vragen

4. Veiligheid

Mag de overheid zomaar met drones vliegen? 
Politie en brandweer hebben voor deze testvluchten de toelating van skeyes bekomen, de autoriteit die het luchtvaartverkeer in België regelt in opdracht van het Directoraat-Generaal voor de Luchtvaart. Deze toelating werd bekomen na indiening van een dossier waarin potentiële risico’s en hun mitigerende maatregelen worden beschreven. Er werd een procedure uitgewerkt en goedgekeurd door skeyes, die deze vluchten in de meest veilige omstandigheden moet doen verlopen. 

Welke maatregelen zijn er genomen om te vermijden dat de drone crasht? 
Er zijn heel wat veiligheidsmaatregelen voorzien. De belangrijkste zijn:

  • de drone is voorzien van een 3D-kaart waardoor de drone weet welke vaste objecten te omzeilen. Zaken die niet op deze kaart staan zoals kranen detecteert de drone aan de hand van LIDAR, een detectiemethode gebaseerd op lasertechnologie

  • De drone heeft verschillende dataconnecties, waardoor bij onderbreking van één datastream er steeds een back-up is via een andere stream

  • Wanneer de drone alsnog de connectie met de controlekamer zou verliezen, keert deze via zijn eerder gevlogen route terug naar zijn vertrekplaats, waar hij automatisch zal landen

  • Moest de drone toch in een bijzonder zeldzaam geval in de problemen geraken, zal hij automatisch zijn parachute ontplooien waardoor de valsnelheid sterk wordt beperkt 

Wie dekt de schade wanneer een drone crasht?
Zowel politie, brandweer en fabrikant zijn conform verzekerd voor eventuele schade ten gevolge van een crash van de drone.